Wawrzyniec z Raciborza
Biografia
Wawrzyniec z Raciborza był polskim uczonym i teologiem. Urodził się w Raciborzu (ok. 1381 lub 1393). Rozpoczął studia na Akademii Krakowskiej w 1402 roku; matrikulował się w 1411 roku jako Laurencius Nicolai Nuschie. Później w księdze metrykalnej dokonano korekty na Raciborz. W 1414 roku uzyskał bakalaureat, a w 1416 roku magisterium nauk wyzwolonych. Następnie kontynuował studia na wydziale teologicznym. 12 sierpnia 1426 roku występował jako bakałarz biblijny (do 1428). Na wydziale teologii uzyskał magisterium (1432–1433), doktorat (10 lutego 1433) i profesurę (przed 21 sierpnia 1433).
Według Katherine Walsh Wawrzyniec w latach 1420–1421 wykładał matematykę, w tym arytmetykę, geometrię, optykę i teorię muzyki. W półroczach 1421/1422 oraz 1426/1427 był dziekanem wydziału sztuk wyzwolonych. W latach 1428–1429 był rektorem Akademii Krakowskiej. W 1431 roku uczestniczył w delegacji na sobór w Bazylei, gdzie potępiał husytyzm. W spisie z 1441 roku znajduje się wśród profesorów Akademii Krakowskiej. W latach 1432–1446 był kanonikiem kapituły kolegiackiej przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Raciborzu.
W czasie swojej kariery akademickiej, trwającej prawie 40 lat, wykładał na trzech wydziałach: sztuk wyzwolonych, teologii i dekretów. Traktaty te są cenione przez współczesnych uczonych. Wawrzyniec był także astronomem. W latach 20. XV wieku uczył według podręcznika Theorica planetarum Bernarda Sabionetty. Będąc wykładowcą katedry Stobnera na wydziale artium opowiadał o tablicach alfosyńskich. Skonstruował także zegar słoneczny oraz inne przyrządy astronomiczne. Do jego obowiązków należało obliczanie czasu wystąpienia zaćmień Słońca i Księżyca w kolejnym roku kalendarzowym.
Był kanonikiem kapituły przy kolegiacie św. Floriana w Krakowie. Ponadto był kronikarzem przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Raciborzu, a z rodzinnego miasta utrzymywał kontakt aż do śmierci. W 1441 roku podarował temu kościołowi ornat koloru żółtego. 7 stycznia 1446 zlecił naszycie na wcześniej nabytym ornacie krzyża podobnego do tego, jaki znajdował się na ornacie kościoła Najświętszej Maryi Panny w Krakowie. Akademii Krakowskiej podarował 6 cennych rękopisów.
W 1440 roku Akademia Krakowska powołała komisję teologów, kanonistów i filozofów, której zadaniem było wypowiedzenie się na piśmie na temat prawdziwości poglądów koncyliarystycznych. Wawrzyniec napisał traktat noszący tytuł Determinatio Basiliensis. Był autorem kilku traktatów głoszących demokratyczną wyższość soboru nad papieżem, które zatytułował Determinatio.
Publikacja: (1900) wstęp i zakończenie traktatu w: J. Fijałek Mistrz Jakub w Paradyża, t. 1; (1987) w: W. Bucichowski, Polskie traktaty koncyliarystyczne z połowy XV wieku, Warszawa; w rękopisie: Biblioteka Jagiellońska nr 2246; Expositio Psalmi 118 Beati immaculati w rękopisie: Biblioteka Kapitulna w Krakowie nr 74.