Program PERUN: 364 mln zł na przełomowe technologie obronne. Tusk: 'Budujemy polskie bezpieczeństwo'
Nowa era polskiej obronności – od AI po kosmos
W środę w Muzeum Wojska Polskiego zapadła decyzja, która na długo zmieni oblicze polskiej armii. Premier Donald Tusk, wraz z wicepremierem i ministrem obrony Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, ministrem nauki Marcinem Kulaszkiem oraz wiceministrem obrony Cezarym Tomczykiem, ogłosił podpisanie kolejnych 14 umów w ramach rządowego programu PERUN. To jeden z najważniejszych instrumentów wspierających rozwój przełomowych technologii obronnych, realizowany wspólnie przez Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.
Program koncentruje się na obszarach, które będą decydować o przewadze na współczesnym polu walki: sztucznej inteligencji, technologiach kosmicznych, cyberbezpieczeństwie, medycynie pola walki, autonomizacji oraz systemach bezzałogowych. Jak podkreślił premier Tusk, chodzi nie tylko o zakup gotowego sprzętu, ale przede wszystkim o budowanie rodzinnych kompetencji. „Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto” – mówił podczas uroczystości.
„Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nowe umowy obejmują zdolności operacyjne na lądzie, w powietrzu, na wodzie, pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej. Wicepremier Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że są one bezpośrednim wynikiem doświadczeń wyniesionych z wojny na Ukrainie. „Implementujemy doświadczenia z Ukrainy i budujemy zdolności we wszystkich obszarach” – powiedział.
Współpraca nauki i przemysłu – klucz do przewagi
Program PERUN opiera się na modelowej współpracy między wojskiem a środowiskiem akademickim i biznesowym. Siły Zbrojne definiują konkretne potrzeby operacyjne, a polskie ośrodki badawcze i firmy dostarczają innowacyjne rozwiązania. Minister nauki Marcin Kulasek podkreślił, że taki układ gwarantuje efektywne wydawanie środków. „Wojsko definiuje swoje potrzeby, a polskie ośrodki badawcze przynoszą rozwiązania. Tak wygląda modelowa współpraca, na którą mamy odpowiednie środki – 723 mln złotych” – wskazał.
Wartość podpisanych właśnie 14 umów wynosi ponad 364 mln zł. Łącznie od początku realizacji programu zawarto już 29 umów o wartości 753 mln zł, z czego dofinansowanie z MON i MNiSW sięga 723 mln zł. To gigantyczny zastrzyk środków dla rodzimej myśli technicznej. Wiceminister Tomczyk zwrócił uwagę, że każda taka inwestycja oddala ryzyko ataku na Polskę. „Każda ta umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę” – stwierdził.
- 14 nowych umów podpisanych w ramach programu PERUN – wartość 364 mln zł
- Łącznie od startu programu: 29 umów o wartości 753 mln zł
- Dofinansowanie z MON i MNiSW: 723 mln zł
„Te umowy to wielki zastrzyk pomysłów, pieniędzy, energii ludzkiej, talentów w polskie technologie dla polskich firm, instytutów naukowych, polskich naukowców. To jest dla nas niezwykle istotna rzecz”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Polska liderem wydatków obronnych w regionie
Premier Tusk nie ukrywał, że Polska należy dziś do państw najintensywniej rozwijających swoje zdolności obronne. Wydatki na obronność sięgają już 5 procent, a realnie – jak zaznaczył – nawet 7 procent budżetu państwa. Do tego dochodzą fundusze unijne, m.in. w ramach programu SAFE. „Wydajemy 5%, a tak naprawdę 7% z budżetu państwa na naszą obronność. Mamy też gigantyczne wsparcie ze środków europejskich, np. SAFE. Budujemy nową historię poprzez sojusze, o których niedawno nikomu się nie śniło” – mówił premier.
Polska konsekwentnie umacnia swoją pozycję w NATO i Unii Europejskiej. Rosnącą rolę kraju potwierdzają sojusznicy, angażując się w ochronę wschodniej granicy. Wicepremier Kosiniak-Kamysz podkreślił, że budowa najsilniejszej armii w Europie to cel realny, a program PERUN jest jednym z filarów tej strategii. Współpraca z państwami regionu Morza Bałtyckiego i Europy Północnej ma dodatkowo wzmocnić bezpieczeństwo całej wschodniej flanki.
„Niech to będzie lekcja dla wszystkich tych w Polsce i poza Polską, którzy uważają, że konflikt, chaos i przemoc to sposób na życie. Niech zrozumieją, że tylko wspólna, cierpliwa i konsekwentna praca może przynieść dobre efekty”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Co to oznacza dla mieszkańców Raciborza i regionu?
Choć program PERUN ma charakter ogólnokrajowy, jego skutki odczują także mieszkańcy Raciborza i całego województwa śląskiego. Miasto, położone przy granicy z Czechami i wzdłuż ważnych szlaków komunikacyjnych (autostrada A1, linia kolejowa do Katowic), jest naturalnym beneficjentem wzmocnienia zdolności obronnych. Inwestycje w systemy bezzałogowe i cyberbezpieczeństwo mogą oznaczać nowe zamówienia dla lokalnych firm z sektora IT, elektroniki czy precyzyjnej mechaniki.
Racibórz dysponuje wykwalifikowaną kadrą techniczną, którą kształcą m.in. szkoły średnie i uczelnie wyższe w regionie. Współpraca z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz resortem nauki może zaowocować projektami badawczymi realizowanymi przez raciborskie przedsiębiorstwa. Ponadto, wzrost wydatków na obronność przekłada się na bezpieczeństwo mieszkańców – zarówno w kontekście ewentualnych zagrożeń militarnych, jak i ochrony przed cyberatakami na kluczową infrastrukturę, np. wodociągi czy sieć energetyczną. To szczególnie istotne w dobie rosnącej liczby incydentów hybrydowych.
Dla lokalnych samorządów program PERUN może być także impulsem do modernizacji obiektów użyteczności publicznej w ramach szerszych planów obronnych. Wzmocnienie granicy wschodniej i południowej flanki NATO pośrednio wpływa na poczucie stabilności w Raciborzu, który leży zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od granicy z Czechami – kraju będącego sojusznikiem w NATO. Wszystko to sprawia, że środki przeznaczone na program PERUN to inwestycja nie tylko w nowoczesne uzbrojenie, ale także w spokój i bezpieczeństwo każdego obywatela.
Premier Tusk, kończąc przemówienie, podsumował: „Piszemy nową historię polskiego wojska, systemu obrony, historię polskiego bezpieczeństwa w czasach globalnego zamętu, konfliktów zbrojnych – w tym najbardziej dramatycznego z naszego punktu widzenia, a więc napaści rosyjskiej na Ukrainę i wojny toczącej się tuż przy naszej granicy”. To zdanie doskonale oddaje wagę decyzji podjętych w Muzeum Wojska Polskiego – decyzji, które będą procentować przez dekady.