Wytyczne bezpieczeństwa rowerzystów i najnowsze przepisy

Rowery są jednym z najczęściej wybieranych środków transportu. Są ekonomiczne, ekologiczne i wspierają kondycję fizyczną. Aby korzystanie z nich było bezpieczne, przypomina się o podstawowych zasadach ruchu drogowego dla rowerzystów oraz o obowiązkowym wyposażeniu roweru.

Bezpieczeństwo na drodze zależy od wielu czynników, w tym pory dnia i warunków pogodowych. Najważniejsze pozostają jednak zachowania samych rowerzystów - przestrzeganie przepisów oraz przewidywanie potencjalnie niebezpiecznych sytuacji, a także reagowanie na zachowania innych uczestników ruchu.

Obowiązkowe wyposażenie roweru obejmuje: z przodu co najmniej jedno światło pozycyjne o barwie białej lub żółtej (może być migające); z tyłu co najmniej jedno światło odblaskowe czerwone o innym kształcie niż trójkąt oraz co najmniej jedno czerwone światło pozycyjne; co najmniej jeden skuteczny hamulec; dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o bezpiecznym dźwięku.

Rowerzysta poruszający się po drogach powinien korzystać z drogi dla rowerów lub pasa dla rowerów, jeśli są one wyznaczone dla kierunku ruchu, w którym jedzie lub zamierza skręcić. Należy również zachować ostrożność i ustępować pierwszeństwa pieszym na wspólnej drodze dla rowerów i pieszych.

Jeżeli nie ma drogi przeznaczonej wyłącznie dla rowerów lub nie można z niej skorzystać, np. z powodu robót drogowych, rower powinien poruszać się poboczem; jeśli pobocze nie nadaje się do jazdy – jezdnią, możliwie jak najbliżej prawej krawędzi. Przepisy zabraniają jazdy rowerem po drogach ekspresowych i autostradach.

Wyjątki od jazdy po drodze: rowerzysta może korzystać z chodnika lub drogi dla pieszych, jeśli towarzyszy opieka nad dzieckiem poniżej 10 lat, jeśli szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 metry i nie ma wydzielonej drogi dla rowerów, lub gdy warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty na jezdni (śnieg, silny wiatr, ulewa, gołoledź lub gęsta mgła).

Kierujący rowerem poruszający się po chodniku lub drodze dla pieszych powinien jechać powoli, zachowywać szczególną ostrożność i ustępować pieszym.

Dzieci poniżej 10. roku życia mogą poruszać się na rowerze wyłącznie pod opieką osoby dorosłej. Do 7 lat można przewozić na rowerze, jeśli dziecko znajduje się na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę, a dopuszczalne jest również przewożenie dziecka w przyczepie rowerowej. Dziecko na rowerze lub w przyczepie rowerowej może być przewożone wyłącznie przez osobę, która ukończyła 17 lat.

Obowiązkowe kaski ochronne: od 3 czerwca 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące bezpieczeństwa osób poruszających się rowerami, rowerami elektrycznymi, hulajnogami elektrycznymi oraz urządzeniami transportu osobistego. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie obowiązku jazdy w kasku ochronnym dla dzieci i młodzieży do 16. roku życia. Reguły obejmują rowery, rowery elektryczne, hulajnogi elektryczne i inne urządzenia transportu osobistego. Przepisy obejmują także dzieci do 7. roku życia przewożone na rowerze, rowerze elektrycznym, w przyczepie rowerowej lub wózku rowerowym. Wyjątkiem są konstrukcje wyposażone w pasy bezpieczeństwa uniemożliwiające użycie kasku.

Obowiązki kierowców wobec rowerzystów: bezpieczeństwo zależy także od innych użytkowników dróg. Zbliżając się do przejazdu dla rowerzystów, kierowca ma zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa rowerzyście na przejeździe. Podobnie przy skręcie w drogę poprzeczną - trzeba ustąpić pierwszeństwa rowerzyście jadącemu na wprost. Podczas wjazdu na drogę dla rowerów poza jezdnią kierujący musi ustąpić pierwszeństwa. Wyprzedzanie na przejeździe dla rowerzystów i bezpośrednio przed nim jest zabronione, z wyjątkiem sytuacji dopuszczonej na danym przejeździe. Podczas wyprzedzania roweru należy zachować odstęp co najmniej 1 metra.

Od 2022 roku prowadzenie roweru po drodze publicznej, strefie zamieszkania lub strefie ruchu po spożyciu alkoholu w zakresie 0,2–0,5 promila grozi mandatem 1000 zł. W stanie nietrzeźwości (>0,5 promila) – mandat 2500 zł. Apelujemy o trzeźwość wszystkich kierujących. Pijany rowerzysta stanowi równie duże zagrożenie jak nietrzeźwy kierowca, a skrajne manewry mogą skutkować tragicznie w skutkach wypadkami.