Sezon grzewczy rozpoczęty. Uważajmy na śmiertelnie niebezpieczny czad

Rozpoczął się sezon grzewczy, dlatego warto przypomnieć o zagrożeniu, jakie niesie tlenek węgla, nazywany czadem. Każdego roku dochodzi do śmiertelnych zatruć, a wiele osób ulega podtruciu, które może poważnie zaszkodzić zdrowiu. Zatrucie tlenkiem węgla jest najczęściej spotykanym rodzajem zatrucia gazowego.

Jesienią i zimą ryzyko wzrasta w budynkach, w których urządzenia grzewcze, przewody kominowe lub wentylacyjne są niesprawne albo niewłaściwie użytkowane. Aby ograniczyć możliwość zatrucia, należy zadbać o bezpieczeństwo domu.

Pomocny może być czujnik tlenku węgla zamontowany w domu lub mieszkaniu. Urządzenie wykrywa czad i uruchamia alarm, gdy jego stężenie w powietrzu jest zbyt wysokie. Zwiększa bezpieczeństwo, zmniejsza ryzyko zaczadzenia i pozwala szybciej zareagować w sytuacji zagrożenia życia. Czad w pierwszej kolejności uszkadza narządy najbardziej podatne na niedotlenienie, czyli układ krążenia oraz ośrodkowy układ nerwowy.

Tlenek węgla jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ nie ma smaku, zapachu ani barwy. Nie powoduje też szczypania oczu ani uczucia duszenia w gardle. Do zatruć najczęściej przyczyniają się niesprawna wentylacja, niedrożne kominy oraz nadmierne uszczelnienie mieszkania. Zdarzenia te często mają miejsce w łazienkach.

Jednym z głównych źródeł problemu jest niedostosowanie wentylacji do szczelnych okien i drzwi. Może do niego dojść po wymianie starych elementów na nowe, zwłaszcza gdy szczelne okna znajdują się w pomieszczeniu, w którym spalany jest gaz lub inne paliwo. Zagrożenie wiąże się również z niesprawnością przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych.

Jak uniknąć zaczadzenia?

Nie wolno lekceważyć takich objawów jak duszności, ból lub zawroty głowy, nudności, wymioty, oszołomienie, osłabienie oraz przyspieszone tętno i oddech. Mogą świadczyć o zatruciu czadem. W takiej sytuacji należy niezwłocznie przewietrzyć pomieszczenie i zasięgnąć porady lekarskiej.

Trzeba regularnie kontrolować stan techniczny instalacji, sprawdzać szczelność przewodów kominowych, systematycznie je czyścić i upewniać się, że ciąg powietrza jest wystarczający. Urządzenia, w których zachodzi spalanie, powinny być sprawne i używane zgodnie z instrukcją producenta. Należy wybierać sprzęt dopuszczony do obrotu. W razie wątpliwości można poprosić o deklarację zgodności wystawioną przez producenta lub importera. Dokument zawiera informacje o specyfikacji technicznej urządzenia, jego przeznaczeniu i zakresie stosowania.

Po wymianie okien na nowe należy sprawdzić, czy wentylacja działa prawidłowo. Nowe okna są zwykle szczelniejsze od wcześniej używanych i mogą pogarszać wymianę powietrza. Ciąg można kontrolować, przykładając kartkę papieru do otworu lub kratki wentylacyjnej. Jeśli wentylacja działa prawidłowo, kartka powinna przywrzeć do kratki lub otworu.

Pomieszczenia, w których odbywa się spalanie, należy często wietrzyć. Dotyczy to między innymi kuchni i łazienek wyposażonych w termy gazowe. Najlepiej zapewnić w nich choć niewielkie rozszczelnienie okien. Dla bezpieczeństwa warto również rozważyć montaż czujek dymu i gazu. Koszt ich instalacji jest niewielki w porównaniu z korzyściami, jakie dają, włącznie z możliwością uratowania życia.

Jak pomóc osobie zatrutej tlenkiem węgla?

Należy zapewnić dopływ świeżego powietrza. W skrajnej sytuacji można wybić szybę w oknie. Poszkodowanego trzeba przenieść w bezpieczne miejsce, o ile nie zagraża to zdrowiu osoby udzielającej pomocy. Jeśli ratownikowi grozi niebezpieczeństwo, akcję należy pozostawić służbom ratowniczym. Trzeba wezwać pomoc, a poszkodowanemu jak najszybciej podać tlen.

Jeżeli osoba nie oddycha lub doszło u niej do zatrzymania akcji serca, należy natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie, na przykład metodą usta–usta, oraz masaż serca. Nie należy panikować, gdy dziecko lub dorosły z zaburzeniami świadomości zostanie znaleziony w kuchni, łazience albo garażu. Trzeba jak najszybciej przystąpić do udzielania pierwszej pomocy.